ΚΚΕ: Ο ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ HOMO STALINICUS

Παρέθεσα τα κείμενα διαφόρων αρθρογράφων για την περίοδο της Αποστασίας, καθώς επίσης και του Μάκη Μαΐλη, για να παρατηρήσει κανείς και το εύρος ή τη στενότητα της σκέψης τους. Υπάρχουν ασφαλώς τα ντοκουμέντα, τα κείμενα, που μιλάνε από μόνα τους και δεν χρειάζονται επεξηγήσεις. Είναι όμως και οι κρίσεις που εκφράζουν τον κάθε αρθρογράφο και υποδηλώνουν και την αφετηρία του, από όπου ορμώμενος, τοποθετείται αναλόγως.

Θέλω να σημειώσω για τα κείμενα του Μαΐλη και άλλων αρθρογράφων του ΚΚΕ ότι διαπνέονται από βαθύτατο μίσος κατά των λεγόμενων "αστικών" κομμάτων. Δικαίωμά τους να μισούν και ν' αγαπούν όποιο κόμμα θέλουν και όποιον πολιτικό γουστάρουν. Είναι βέβαιο ότι πιστεύουν πως διαθέτουν το ΑΛΑΘΗΤΟ, ότι δεν έχουν κάνει ή δεν κάνουν λάθη, ότι όλοι οι άλλοι υπηρετούν το κατεστημένο ή την "άρχουσα τάξη", ότι είναι υποκινούμενοι από τους Αμερικάνους, ότι τα άλλα -εκτός ΚΚΕ- κόμματα είναι κόμματα της "πλουτοκρατίας", ότι όλοι οι άλλοι συνωμοτούν κατά της εργατικής τάξης την οποία θέλουν μονάχα για λογαριασμό τους και δεν την "εκχωρούν" σε κανέναν άλλον...

Μερικές φορές θέλεις να γελάσεις κι άλλες να κλάψεις γιατί υπάρχουν άνθρωποι, συν-έλληνες, που το μυαλό τους είναι κολλημένο στα 1917! Δυστυχώς ο homo stalinicus, έχοντας το δικό του ορθολογισμό, εξακολουθεί να επιβιώνει. Θαυμάζω την πειθαρχία των οπαδών του ΚΚΕ, αλλά δεν συμφωνώ με την ιδεολογική πειθαρχία που είναι θεμελιωμένη σε μια μονοδιάστατη λογική και εκδηλώνεται με μισαλλόδοξο τρόπο. Είναι ξεκάθαρο ότι δεν υπάρχει για το ΚΚΕ γόνιμη διαμάχη των ιδεών, διαλεκτική των ιδεών. Αυτή την περιορίζουν μονάχα μεταξύ του κόμματος και της ΚΝΕ ή του ΠΑΜΕ. Έτσι πιστεύουν ότι προάγεται η αλήθεια. Η πολιτική του ΚΚΕ ήταν πάντοτε στεγανός μονόλογος και από τα χρόνια της μεταπολίτευσης και δώθε απέκτησε μια ακαμψία που το καθήλωσε εκεί που τώρα βρίσκεται.

Αναφέρονται στον Γεώργιο Παπανδρέου, τον "Γέρο" της Δημοκρατίας, τον άνθρωπο που ηγήθηκε του αγώνα για την ανατροπή της καραμανλικής οκταετίας και το γκρέμισμα της Δεξιάς, και μιλάνε με τον πιο υποτιμητικό τρόπο. Σ' ένα παλιότερο άρθρο του [Το "Κέντρο" και ο Γ. Παπανδρέου] ο "Ριζοσπάστης" δήθεν αναρωτιόταν:

• Ήταν ένας τυχοδιώκτης της πολιτικής, ένας "παπατζής", όπως επικράτησε να τον αποκαλούν πολλοί; Η ήταν ο χασάπης - ένας απ' όλους που είχαν στη διάθεσή τους η αστική τάξη και ο ιμπεριαλιστικός παράγοντας, για το σφάξιμο του λαού, άλλοτε με πολιτικά μέσα και άλλοτε κυριολεκτικά;

Έχουν γραφτεί ένα σωρό παρόμοιες γελοιότητες στον "Ριζοσπάστη" [ποιος έσφαξε και ποιος δεν έσφαξε, είναι άλλου παπά ευαγγέλιο - μη θίγουν τα κακώς κείμενα]. Δεν θα τις επαναλάβω εδώ κι ούτε θα επιχειρήσω να αντικρούσω. Κάτι τέτοιο το έχει κάνει ο δημοκρατικός λαός που αγάπησε τον "Γέρο" και τον ακολούθησε στους αγώνες που έκανε κατά της Δεξιάς. Το ΚΚΕ για μένα έχει τελειώσει από τότε που μαζί με τους "αναθεωρητές" συνεργάστηκαν με τον Μητσοτάκη και όλο το σκυλολόι της Δεξιάς, το θλιβερό 1989, όταν πίστεψαν πως οδηγώντας στο Ειδικό Δικαστήριο τον ΑΝΔΡΕΑ θα τον καταδικάσουν και θα διαλύσουν το ΠΑΣΟΚ...

Σήμερα, η Νέα Δημοκρατία επιχειρεί να στραπατσάρει το δημοκρατικό φρόνημα του λαού. Έχει καταστρέψει τον κοινωνικό ιστό, έχει επιβάλλει βία, έχει δημιουργήσει τεράστιες ανισότητες, κι ένα κλίμα νοσηρότητας, ανασφάλειας και αυθαιρεσίας έχει επιβληθεί στην κοινωνική και πολιτική ζωή του τόπου με την καθημερινή παραγωγή σκανδάλων, με το γκρέμισμα των δημοκρατικών θεσμών, με την επικράτηση οικονομικών συνθηκών που κάνουν τον Έλληνα φτωχότερο, με το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας κ.λπ.

Και το ΚΚΕ τι κάνει; Τα βάζει με το ΠΑΣΟΚ! Δεν υπάρχει κείμενο στον "Ριζοσπάστη" που να μην αναφέρεται στο ΠΑΣΟΚ, που το κατηγορεί για όλα τα δεινά που έχει επισωρεύσει η Δεξιά, δεν υπάρχει ανακοίνωση της ηγεσίας του ΚΚΕ που να μην κατηγορεί πρώτα το ΠΑΣΟΚ και παρεμπιπτόντως να μιλάει και για τη Νέα Δημοκρατία. Έχει εξομοιώσει τα δυο κόμματα. Δεν βλέπει ότι πρόκειται για δυο διαφορετικούς κόσμους, για δυο διαφορετικά στρατόπεδα, για δυο διαφορετικές ιδεολογίες και πολιτικές. Ποια είναι η προσφορά της Δεξιάς στον τόπο και ποια η προσφορά του ΠΑΣΟΚ; Προφανώς οι άνθρωποι του ΚΚΕ θέλουν να είναι τυφλοί και κουφοί. Δεν είναι δυνατό με λέξεις και φράσεις του περασμένου αιώνα και κάτω από το βάρος της κομματικής μονολιθικότητας να κάνεις πολιτική κριτική. Ο κομματικός μεσσιανισμός είναι παραγωγός και παράγωγο ψυχώσεων.

Ι. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ: "Η ευθύνη του Μητσοτάκη είναι μεγάλη"

Ο επικεφαλής των ευρωβουλευτών της ΝΔ επικρίνει τον επίτιμο πρόεδρο για την Αποστασία, του αποδίδει προσωπικές φιλοδοξίες και διαπιστώνει ότι ο πρώην πρωθυπουργός ίσως φύλαγε απωθημένα έναντι του Κωνσταντίνου Καραμανλή

Τη στάση του πρώην πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη για την Αποστασία τον Ιούλιο του 1965 στηλιτεύει ο επικεφαλής των ευρωβουλευτών της ΝΔ και πρώην υπουργός Ι. Βαρβιτσιώτης στη σημερινή συνέντευξή του στο «Βήμα». Στηλιτεύει δηλαδή τις ενέργειες του κ. Μητσοτάκη, για τον οποίο είναι αρκετά επικριτικός. Υπερασπίζεται τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και θεωρεί ότι είναι ανεξήγητη η στάση του Κ. Μητσοτάκη να αφήσει αιχμές για τον ιδρυτή της ΝΔ. Απορρίπτει τις αιτιάσεις του πρώην πρωθυπουργού περί εκλογών βίας και νοθείας το 1961 και διερωτάται γιατί δέχθηκε να υπηρετήσει τον Κωνσταντίνο Καραμανλή που τόσο έχει κατηγορήσει.

- Κύριε υπουργέ, με αφορμή το Συμπόσιο του Ιδρύματος «Κωνσταντίνος Κυρ. Μητσοτάκης» πολλοί είπαν ότι ο πρώην Πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Μητσοτάκης επιχείρησε να αναθεωρήσει την ιστορία. Συμφωνείτε με αυτή την άποψη;

«Η ιστορία μπορεί να ξαναγραφεί μόνο αν προκύψουν νέα αδιάσειστα στοιχεία. Στη συγκεκριμένη περίπτωση όμως που η ιστορική μνήμη είναι ζωντανή και υπάρχουν ειλικρινείς ομολογίες, οι οποίες δεν μπορούν να αμφισβητηθούν, η Ιστορία δεν είναι δυνατόν να μεταβληθεί. Και κάθε προσπάθεια να αλλάξει η Ιστορία θα πέσει στο κενό».

- Γιατί πιστεύετε ότι ο Κ. Μητσοτάκης επιχείρησε να ανοίξει την παρούσα περίοδο τον φάκελο της Αποστασίας;

«Η ερώτηση είναι πολύ εύστοχη και η απάντηση πάρα πολύ δύσκολη. Είναι δεδομένο ότι η ευθύνη των ισχυρών παραγόντων της Ενώσεως Κέντρου, μεταξύ των οποίων και του κ. Μητσοτάκη, είναι μεγάλη. Αυτοί προκάλεσαν την κρίση. Και προφανώς σε συνεννόηση με τον Παναγιώτη Κανελλόπουλο, τότε αρχηγό της ΕΡΕ. Διότι αλλιώς δεν δικαιολογείται η διαβεβαίωση την οποία έδωσε ο Κανελλόπουλος κατά την ομιλία του στην πλατεία Κλαθμώνος τον Φεβρουάριο του 1965 προς τους βουλευτές της ΕΚ, ότι η ΕΡΕ θα στηρίξει οποιαδήποτε άλλη κυβέρνηση που θα προέρχεται από την Ενωση Κέντρου. Ουσιαστικά δηλαδή ο Κανελλόπουλος προέτρεπε τους βουλευτές της ΕΚ σε αποστασία, οι οποίοι ανέμεναν τη δημόσια δέσμευση του Κανελλόπουλου για να προχωρήσουν στο εγχείρημά τους»... [Α. ΡΑΒΑΝΟΣ, ΤΟ ΒΗΜΑ, 18/5/2008]

Η γνώμη για το 1965, τότε και σήμερα

Αποκαλυπτικές δημοσκοπήσεις Αμερικανών και της Public Issue

Η «αποστασία» από την Ενωση Κέντρου το 1965 καταδικάστηκε δύο φορές. Και τότε, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις που (ήδη από το 1950) διεξάγονταν στην Ελλάδα για λογαριασμό των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά και σήμερα, σύμφωνα με έρευνα της Public Issue για λογαριασμό της «Καθημερινής» και του ΣΚΑΪ.

ΣXETIKA ΘEMATA

Τα Ιουλιανά καταδικάστηκαν δύο φορές_(...ΠOΛITIKH...)

Σταθερά υψηλά τα ποσοστά υπέρ του Γ. Παπανδρέου_(...ΠOΛITIKH...)

Στα αμερικανικά αρχεία οι έρευνες του ’50 και του ’60 _(...ΠOΛITIKH...)

Πρωτεργάτες ΗΠΑ και Παλάτι_(...ΠOΛITIKH...)

ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΕΝΔΟΤΟ ΣΤΗ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ

Ο κ. Κ. Μητσοτάκης και η Ιστορία

Με ομιλία του στο συνέδριο «Από τον Ανένδοτο στη Δικτατορία», έδωσε τις δικές του απαντήσεις για την ταραχώδη δεκαετία του ’60

Μια σημαντική ομιλία για την ταραχώδη πολιτική περίοδο της δεκαετίας του '60 εκφώνησε χθες ο πρώην πρωθυπουργός Κων. Μητσοτάκης στο συνέδριο «Από τον Ανένδοτο στη Δικτατορία», που οργάνωσε το ομώνυμο Ιδρυμα. Στόχος του συνεδρίου είναι να φωτίσει την ταραγμένη εκείνη περίοδο, στην οποία ο κ. Μητσοτάκης ήταν από τους πρωταγωνιστές, όπως τόνισε στην αρχή της ομιλίας του:

«Ημουν αδιαμφισβήτητα ένας από τους πρωταγωνιστές και είμαι δυστυχώς σήμερα ένας από τους ελάχιστους που έχουν απομείνει, οι οποίοι μπορούν να προσφέρουν την προσωπική τους μαρτυρία για όσα συνέβησαν τότε. Μιλάω σ' αυτό το συνέδριο έχοντας λύσει τους λογαριασμούς μου με την ιστορία. Σε όλη μου τη ζωή πορεύτηκα με το κεφάλι ψηλά και τη συνείδησή μου καθαρή για τις επιλογές μου. Το προσωπικό τίμημα των γεγονότων του '65, πολιτικά, εκλογικά και ιστορικά το έχω, εξάλλου, καταβάλει. Και επιτρέψτε μου να πω, ίσως και με το παραπάνω. Δίκαια ή άδικα». Για να συνεχίσει: «Στη διάρκεια της δικτατορίας απέφυγα να αναφερθώ στα γεγονότα της δεκαετίας του '60, για να μη βλάψω την αντιδικτατορική ενότητα. Είχα όμως την ευκαιρία να προσεγγίσω όλους τους -άλλους- πρωταγωνιστές και να μιλήσω μαζί τους. Από τον Γεώργιο Παπανδρέου, ο οποίος υπήρξε απέναντί μου εξομολογητικός, έως τον Κωνσταντίνο Καραμανλή. Μίλησα ακόμα και με τον ίδιο τον Ανδρέα Παπανδρέου, τον πρώτο χρόνο της εξορίας και με τον τέως βασιλέα Κωνσταντίνο και φυσικά με όλους τους εν ενεργεία πολιτικούς της Ενωσης Κέντρου.

Πεποίθησή μου είναι, ύστερα από περισσότερα από 40 χρόνια, ότι μπορούμε και πρέπει πια να μιλήσουμε με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αντικειμενικότητα και να καταγράψουμε πρωτίστως τα πραγματικά ιστορικά περιστατικά. Γιατί στα χρόνια που μεσολάβησαν σίγουρα καλλιεργήθηκαν μύθοι και διαστρεβλώθηκαν ή αποσιωπήθηκαν καθοριστικά γεγονότα της εποχής. Το βέβαιο είναι ότι την εποχή εκείνη ζήσαμε μια περίοδο ακραίας πολιτικής αντιπαράθεσης, αλλά και πολιτικής παρακμής. Χρησιμοποιήθηκαν πρακτικές και μέθοδοι απαράδεκτες. Από τη δική μου οπτική γωνία έζησα από πρώτο χέρι μερικές από αυτές τις ακρότητες: κεκράκτες που προσπαθούσαν να εμποδίσουν το Κοινοβούλιο να λειτουργήσει, ύβρεις, απειλές που απευθύνονταν στις οικογένειες πολιτικών. Ακραίες στιγμές που ασφαλώς δεν συμβιβάζονται με την έννοια της δημοκρατίας. Σήμερα πιστεύω ότι οι ακραίες στιγμές της δεκαετίας του '60 δεν μπορούν ευτυχώς να επαναληφθούν. Η δημοκρατία μας έχει πολύ μεγαλύτερο βάθος και ακόμα κι όταν εμφανίζονται αντίστοιχες πρακτικές είναι περιθωριακές και δεν μπορούν να εμποδίσουν τον ήρεμο διάλογο.

Κομβικό σημείο η ρήξη Παπανδρέου - στέμματος

Κατά τον κ. Μητσοτάκη το πρώτο κομβικό σημείο των εξελίξεων ήταν «η ρήξη στην οποία οδήγησε ο Γεώργιος Παπανδρέου τις σχέσεις του με το στέμμα». Σχετικά είπε: «Είναι πλέον απόλυτα αδιαμφισβήτητο ότι εμείς, ο σκληρός πυρήνας της Ενώσεως Κέντρου, που είχαμε κάνει τον ανένδοτο αγώνα, στο πλευρό του Γεωργίου Παπανδρέου, διαφωνήσαμε μαζί του, διότι του ζητήσαμε να παραμείνει πρωθυπουργός και δεν τον ανατρέψαμε, όπως η αντίπαλη προπαγάνδα επί δεκαετίες προσπαθεί να εμφανίσει. Ο τέως βασιλέας είχε και τυπικά και ουσιαστικά άδικο όταν αρνείτο στον Γ. Παπανδρέου το δικαίωμα να αναλάβει ο ίδιος το υπουργείο Εθνικής Αμύνης. Είναι όμως επίσης δεδομένο -σήμερα υπάρχουν προς τούτο πλήρεις αποδείξεις- ότι ο ΑΣΠΙΔΑ δεν ήταν κάποια σκευωρία της Δεξιάς, αλλά υπαρκτή παράνομη οργάνωση, η ύπαρξη της οποίας ασφαλώς διογκώθηκε σκόπιμα, όμως και επιχειρήματα έδινε στην πλευρά του στέμματος, αλλά και δημιουργούσε στον νεαρό και άπειρο βασιλέα πραγματικές ανησυχίες.

Το γεγονός ότι εμείς διαφωνήσαμε διότι επιμέναμε να παραμείνει πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ήδη όταν μίλησα στη Βουλή στις 3 Αυγούστου του 1965 και εξιστόρησα αναλυτικά τι είχε συμβεί. Ηταν η πιο δύσκολη αγόρευση της πολιτικής μου σταδιοδρομίας, ήμουν ο μόνος που κατάφερε να μιλήσει από δικής μας πλευράς, ο Αθανασιάδης - Νόβας μίλησε μη ακουόμενος, επιβλήθηκα στη Βουλή και κατεγράφησαν έτσι τα πραγματικά περιστατικά. Οτι δηλαδή το σύνολο του μικρού Υπουργικού Συμβουλίου ήταν αντίθετο προς τη ρήξη. Το ίδιο θέμα ξεκαθάρισε επίσης μετά τη δικτατορία, στη σχετική έρευνα που είχαν κάνει τα ΕΠΙΚΑΙΡΑ, όπου τοποθετηθήκαμε τόσο εγώ όσο και ο Ανδρέας Παπανδρέου. Και είναι περίεργο και ανεξήγητο πως ακόμα και σήμερα εξακολουθεί να διακινείται αυτός ο μύθος.

Το τραγικότερο λάθος στους χειρισμούς που έγιναν τότε ήταν η ορκωμοσία του Γεωργίου Αθανασιάδη - Νόβα ως πρωθυπουργού μαζί με δύο μόνον υπουργούς - τους υπουργούς Εθνικής Αμύνης και Δημοσίας Τάξεως. Πολύ περισσότερο αφού ο Γ. Παπανδρέου δεν είχε ακόμα υποβάλει την παραίτησή του. Ο τότε βασιλέας με τον τρόπο αυτό επέσπευσε τη ρήξη, την κατέστησε αναπόφευκτη και δημιούργησε με την πράξη του αυτή ένα τραγικό αδιέξοδο. Από εκεί και πέρα όλες οι προσπάθειες που μπορούσαν να καταβληθούν από τα μέλη του πολιτικού συμβουλίου της Ενώσεως Κέντρου και από την Κοινοβουλευτική της Ομάδα, καθώς υπήρχε και στα δύο όργανα γενική αντίθεση με την παραίτηση του Γ. Παπανδρέου, έπεφταν εκ των πραγμάτων στο κενό. Στην τελική πράξη της ρήξης προχώρησε ο Κωνσταντίνος».

Για την κυβέρνηση Νόβα, είπε: «Το αν εκείνη τη στιγμή εμείς κάναμε από πλευράς τακτικής σωστά να συμπληρώσουμε την κυβέρνηση Νόβα και να δώσουμε προσωρινή λύση είναι θέμα ανοικτό προς συζήτηση. Με την εμπειρία που έχω σήμερα -το έχω πει και άλλοτε- ίσως θα έπρεπε να κάνουμε μια τελευταία προσπάθεια προς το Καστρί, παρά το γεγονός ότι οι πιθανότητες επιτυχίας θα ήσαν μικρές. Γιατί πήρα αυτή την απόφαση; Γιατί αισθανόμουν ότι η ρήξη οδηγούσε ευθέως προς τη δικτατορία. Δυστυχώς, όμως, η επιλογή μας δεν έφερε αποτέλεσμα. Αυτό ήταν το χειρότερο. Καήκαμε χωρίς να σώσουμε τον τόπο, αφού δεν αποτρέψαμε τελικά την εκτροπή. Ο Γ. Παπανδρέου οδήγησε σε ρήξη τις σχέσεις του με το στέμμα διότι δεν εδέχθη τότε να αναλάβει οποιοδήποτε στέλεχος της δικής του επιλογής το υπουργείο Εθνικής Αμύνης και επέμεινε να το αναλάβει ο ίδιος. Εν τούτοις ενάμιση χρόνο μετά, όταν πλέον με κυβέρνηση Στεφανόπουλου ο τόπος όδευε ομαλώς σε εκλογές με απλή αναλογική -και έπειτα από σημαντικές επιτυχίες από πλευράς οικονομικής και εξωτερικής πολιτικής- ο Γεώργιος Παπανδρέου έκανε μυστική συμφωνία με τον αρχηγό της ΕΡΕ, τον Παναγιώτη Κανελλόπουλο και τον τότε βασιλέα Κωνσταντίνο, για την ανατροπή της κυβέρνησης Στεφανόπουλου και τη δημιουργία της κυβέρνησης Παρασκευόπουλου, με την οποία παραχώρησε στον τότε βασιλέα ολόκληρη την κυβέρνηση. Διότι ολόκληρη η κυβέρνηση Παρασκευόπουλου ήταν της προσωπικής επιλογής του Κωνσταντίνου».

Η ανατροπή της κυβέρνησης του Στεφανόπουλου

Το δεύτερο κομβικό σημείο των εξελίξεων ήταν, κατά τον πρώην πρωθυπουργό, η στάση των δύο μεγάλων κομμάτων, που προκάλεσε την ανατροπή της κυβέρνησης Στεφανόπουλου.

Ο κ. Μητσοτάκης μίλησε για «βαρύ σφάλμα που διέπραξαν, καθώς δεν είπαν με ειλικρίνεια στον ελληνικό λαό αυτά που ετοίμαζαν, κάτι που θα έδινε άμεση λύση στο πολιτικό πρόβλημα. Αντίθετα, πρόσθεσε, απέκρυψαν τη συμφωνία, την οποία κανείς από εμάς δεν εγνώριζε και ανέτρεψαν απροειδοποίητα την κυβέρνηση Στεφανόπουλου, η οποία όχι μόνο δεν είχε αντίρρηση να συμφωνήσουν τα δύο μεγάλα κόμματα, αλλά αντίθετα και ο Στέφανος Στεφανόπουλος και εγώ ο ίδιος είχαμε επανειλημμένα συστήσει στον τότε βασιλέα ότι οφείλει να βρει τρόπο να συμφωνήσει με τον αρχηγό της πλειοψηφίας». Συμπλήρωσε όμως ότι «ακόμα και η κυβέρνηση Παρασκευόπουλου θα αποτελούσε λύση, αν την τελευταία κυριολεκτικά στιγμή δεν είχε ανατραπεί, με αποτέλεσμα να παρεμποδιστεί και η ψήφιση της απλής αναλογικής. Ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος ανέτρεψε τότε την κυβέρνηση Παρασκευόπουλου με αφορμή μια τροπολογία την οποία είχαν καταθέσει οι βουλευτές της Ενώσεως Κέντρου, στην οποία προβλεπόταν ότι μεταξύ της διάλυσης και της σύγκλησης της επομένης Βουλής, οι βουλευτές έχουν το ακαταδίωκτο. Μια τροπολογία, που αφορούσε στον Ανδρέα Παπανδρέου και που ήταν λογική, ισχύει και σήμερα. Την τροπολογία εκείνη εμείς τότε την είχαμε αμέσως αποδεχθεί». Αναφερόμενος στη στάση Κανελλόπουλου είπε: «Το βασανιστικό ερώτημα που με απασχόλησε όλα αυτά τα χρόνια και με απασχολεί ακόμα και σήμερα, είναι γιατί ο προχώρησε σ’ αυτή την πράξη; Γνώριζε ασφαλώς ότι δική του κυβέρνηση, κυβέρνηση Κανελλόπουλου δεν επρόκειτο ποτέ να ψηφιστεί. Τι νόημα είχε λοιπόν μια απόφαση η οποία με βεβαιότητα –μέσω της ενισχυμένης αναλογικής, αλλά και της προσφοράς και πάλι στον Γεώργιο Παπανδρέου των αντιβασιλικών συνθημάτων– έδινε απόλυτη πλειοψηφία στον Γεώργιο Παπανδρέου; Σε ποια λύση απέβλεπε τελικά;

Ο Γεώργιος Παπανδρέου είχε πράγματι την ειλικρινή πρόθεση να τηρήσει τη συμφωνία και στήριξε μέχρι τέλους την κυβέρνηση Παρασκευοπούλου, παρά την τρομακτική πίεση που άσκησε εναντίον του ο γιος του Ανδρέας, ο οποίος μίλησε όχι απλώς αρνητικά, αλλά υβριστικά σχεδόν, για να υποχρεωθεί τελικά να ψηφίσει την κυβέρνηση Παρασκευόπουλου, προ της απόλυτης αποφασιστικότητας του πατέρα του.

Μετά την ανατροπή της κυβέρνησης Παρασκευόπουλου και προ της ανάθεσης της εντολής στον Παναγιώτη Κανελλόπουλο, ο τότε βασιλέας είχε καλέσει όλους τους πολιτικούς αρχηγούς για να του προτείνουν λύσεις. Αυτό που δεν είναι σχεδόν καθόλου γνωστό, είναι ότι ο γηραιός και έμπειρος ηγέτης της ΕΔΑ, ο Γ. Πασαλίδης, του εισηγήθηκε οικουμενική, την οποία ο τότε βασιλέας εδέχθη. Εμείς την δεχθήκαμε με ενθουσιασμό, ο Κανελλόπουλος δεν μπορούσε να την αρνηθεί και ο Γεώργιος Παπανδρέου, ενώ στην αρχή την εδέχθη, στη συνέχεια δήλωσε ότι την αρνείται, προφανώς υπό την πίεση του Ανδρέα.

Σήμερα υπάρχουν μαρτυρίες ότι πίσω από τον σχηματισμό της κυβερνήσεως Κανελλοπούλου υπήρχε η πρόθεση να προχωρήσει η άρση ορισμένων διατάξεων του Συντάγματος και η επιβολή στρατιωτικού νόμου. Ο Γεώργιος Ράλλης, αλλά και ο Παναγής Παπαληγούρας έχουν άλλωστε μιλήσει ευθέως για την πρόθεση της τότε κυβερνητικής πλευράς για αναστολή ορισμένων άρθρων του Συντάγματος, ενώ ο τέως βασιλέας δίνει την προσωπική του μαρτυρία ότι ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος του το ζήτησε αυτό δύο φορές. Μια το θέρος του 1966 και μια ως πρωθυπουργός πλέον στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου. Οταν μιλούμε για χούντα των στρατηγών, την οποία πρόλαβε ο Παπαδόπουλος με τους δικούς του συνωμότες, είναι προφανές ότι μιλούμε για εκτροπή που θα γινόταν με την ευλογία και της κυβέρνησης και του τότε βασιλέα. Δοθέντος ότι δεν υπήρχε πλέον καμία άλλη διέξοδος, το στέμμα φυσικά δεν ήταν έτοιμο να δεχθεί την πανηγυρική επάνοδο που χάριζαν στον Γεώργιο Παπανδρέου οι εξελίξεις».

Ο ρόλος του παλατιού στις πολιτικές εξελίξεις

Ο κ. Μητσοτάκης έκανε εκτενή αναφορά στο ρόλο που έπαιζε το Παλάτι στις πολιτικές εξελίξεις: «Ο πολιτικός κόσμος στην ουσία είχε την περίοδο εκείνη αποδεχθεί και επιζητούσε ενεργή ανάμιξη του Βασιλέα στα πολιτικά πράγματα, αρκεί βεβαίως να ήταν προς όφελός του. Και αυτό διαμόρφωσε έμπρακτα το πλαίσιο εντός του οποίου θεωρούσαν ότι μπορούσαν να κινηθούν οι Βασιλείς την περίοδο εκείνη. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ανεδείχθη για πρώτη φορά πρωθυπουργός ως επιλογή όχι της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος της πλειοψηφίας, αλλά του Βασιλέως Παύλου, ο οποίος του έδωσε τη δυνατότητα να κάνει εκλογές με τον εκλογικό νόμο του ’56. Ο Βασιλέας Παύλος επίσης του έδωσε, όταν ανετράπη το 1958, τη δυνατότητα της διάλυσης της Βουλής. Και το στέμμα πάλι όμως τον ανέτρεψε το 1963, ανοίγοντας το δρόμο για την επικράτηση της Ενωσης Κέντρου.

Χωρίς τη βοήθεια του τότε Βασιλέα ούτε ο Γεώργιος Παπανδρέου θα γινόταν πρωθυπουργός. Αν το στέμμα δεν του έδινε τη διάλυση της Βουλής τον Φεβρουάριο του 1964, οι πολιτικές εξελίξεις θα ήταν διαφορετικές. Και ανετράπη και ο Γεώργιος Παπανδρέου από τον Βασιλέα το 1964, όπως το ίδιο συνέβη με τον Στέφανο Στεφανόπουλο, που ανήλθε στην πρωθυπουργία και ανετράπη πάλι με αποφάσεις του στέμματος».

Κλείνοντας την ομιλία του, τόνισε ότι είναι έτοιμος για κριτική και αυτοκριτική: «Προσωπικά ουδέποτε διεκδίκησα το αλάθητο. Ημουν και είμαι έτοιμος για αυτοκριτική αλλά και για να δεχθώ την κριτική όλων. Με πάθος όμως τήρησα πάντοτε, στη μακρά πολιτική μου πορεία, τον δημοκρατικό διάλογο που αποτελεί την πεμπτουσία της δημοκρατίας. Και πιστεύω ότι μπορούμε να προσφέρουμε πραγματική υπηρεσία στον ελληνικό λαό όταν βγάζουμε τα κατάλληλα συμπεράσματα για το μέλλον από όσα συνέβησαν στο παρελθόν. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τα γεγονότα της δεκαετίας του 1960 παραμένουν και σήμερα επίκαιρα. Γιατί μας θυμίζουν ότι η πολιτική σε όλες της τις εκφάνσεις πρέπει να στηρίζεται στη διαφάνεια. Γιατί υπογραμμίζουν ότι οι ακραίες, χωρίς όρια και στόχο αντιπαραθέσεις μπορεί τελικά να βλάψουν και τον τόπο αλλά και όλους όσοι εμπλέκονται σ’ αυτές. Και προπαντός γιατί επιβεβαιώνουν ότι η δημοκρατία δεν λειτουργεί σωστά και μπορεί ακόμα και η ίδια να κινδυνεύσει όταν ο λαός δεν έχει τη δυνατότητα να μάθει την αλήθεια. Οταν οι πολιτικοί κρύβουν την αλήθεια από τον λαό».

[Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 7/5/2008]

Από το 1961 έως το 1967

- Νοέμβριος 1961: Ο Γ. Παπανδρέου κηρύσσει τον «ανένδοτο».

- Ιούνιος 1963: Ο Κων. Καραμανλής παραιτείται και φεύγει στο εξωτερικό.

- 16 Φεβρουαρίου 1964: Η Ενωση Κέντρου κερδίζει τις εκλογές.

- Ιούνιος 1965: Ο Κωνσταντίνος αντιτίθεται στην αντικατάσταση του υπ. Αμύνης Πέτρου Γαρουφαλιά με τον αρχηγό ΓΕΣ στρατηγό Γεννηματά. Ο Γ. Παπανδρέου αποφασίζει να αναλάβει ο ίδιος το υπουργείο.

- 15 Ιουλίου 1965: Ο Γ. Παπανδρέου παραιτείται. Ακολουθεί ο σχηματισμός κυβέρνησης υπό τον Γ. Αθανασιάδη - Νόβα, που καταψηφίζεται στη Βουλή. Το ίδιο και η κυβέρνηση Ηλ. Τσιριμώκου.

- 24 Σεπτεμβρίου 1965: Η κυβέρνηση Στεφ. Στεφανόπουλου παίρνει ψήφο εμπιστοσύνης. Θα ανατραπεί στις 12 Δεκεμβρίου 1966.

- 3 Απριλίου 1967: Καταρρέει η κυβέρνηση Ιωάν. Παρασκευόπουλου.

Αποψη: Αποσιώπηση και ανακρίβειες [περί Μητσοτάκη και Αποστασίας]

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΠΕΠΟΝΗΣ*

Από τα κύρια χαρακτηριστικά της ομιλίας του κ. Κ. Μητσοτάκη είναι οι ανακρίβειες και η αποσιώπηση σημαντικών γεγονότων. Περιορίζομαι σε ενδεικτική αναφορά ορισμένων. Περιέγραψε τη ρήξη του βασιλιά με τον Γεώργιο Παπανδρέου ως συνέπεια της επιμονής του δεύτερου να αναλάβει το υπουργείο Εθνικής Αμυνας. Η αλήθεια είναι ότι από την πλευρά του βασιλιά η ρήξη ήταν προαποφασισμένη. Οπως έχει αποκαλύψει ο Αλέξης Παπαχελάς στο βιβλίο του «Ο βιασμός της Δημοκρατίας», βασισμένο σε απόρρητα έγγραφα υπηρεσιών των ΗΠΑ, ο βασιλιάς είχε εμπιστευθεί αυτή την πρόθεσή του στον πρεσβευτή των ΗΠΑ από την 25η Ιανουαρίου του 1965. Ο βασιλιάς όμως και οι ανακτορικοί χρειάζονταν τους αναγκαίους συνεργούς.

Χαρακτηρίζει ο κ. Μητσοτάκης τραγικό λάθος τη βιαστική ορκωμοσία πρωθυπουργού με δύο υπουργούς πριν ακόμα υποβάλει γραπτή παραίτηση ο Παπανδρέου τη νύχτα της 15ης Ιουλίου του ’65. Εκείνη η αριθμητικά γελοία σύνθεση θα είχε καταρρεύσει εάν δεν έσπευδαν, εκείνοι που έσπευσαν, να της προσφέρουν την αναγκαία συμπλήρωση. Αυτή η πρόθυμη συμμετοχή επέτρεψε στα Ανάκτορα να ορκίσουν τρεις διαδοχικές κυβερνήσεις έως ότου εξασφαλίσουν την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, με τις μεθοδεύσεις που την εξασφάλισαν.

Ο κ. Μητσοτάκης υποστηρίζει ότι η απόφασή του συμμετοχής, στις κυβερνήσεις που σχημάτιζε ο βασιλιάς, υπαγορεύθηκε από την εκτίμηση ότι η ρήξη με τον Παπανδρέου οδηγούσε ευθέως προς τη δικτατορία. Δεν οδηγούσε ευθέως στη δικτατορία. Ευθέως οδήγησαν οι κυβερνήσεις της Αποστασίας οι οποίες κάλυψαν πολιτικά όλες τις αναγκαίες προετοιμασίες για το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου. Την απόδειξη την έχει προσφέρει, με αδιάψευστα στοιχεία, ο υφυπουργός Αμυνας του Παπανδρέου, ο Μιχάλης Παπακωνσταντίνου, μέλος αργότερα (1990) της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Στο βιβλίο του «Η Ταραγμένη Εξαετία» περιγράφει τη σταδιακή επαναφορά στο λεκανοπέδιο Αττικής των αξιωματικών που είχε διασκορπίσει επί κυβερνήσεως Γ. Παπανδρέου σε όλη την επικράτεια. Με αλλεπάλληλες μεταθέσεις, γράφει, ήρθαν στην Αθήνα απερίσπαστοι για συνωμοτική δράση τα αστέρια του πραξικοπήματος του 1967. Η Αποστασία δεν ήθελε βέβαια τη δικτατορία. Πειθήνια όμως στο βασιλιά και τους ανακτορικούς, έχοντας παραιτηθεί από κάθε σκέψη έστω και διαφωνίας μαζί τους, κάλυψε πολιτικά την προετοιμασία της δικτατορίας.

Επικαλείται ο κ. Μητσοτάκης την αντίθεση του «μικρού» υπουργικού συμβουλίου, εννοεί την κυβερνητική πολιτική επιτροπή, στην παραίτηση Παπανδρέου. Λησμονεί όμως το δημοσιευμένο από τα χρόνια της αποστασίας Πρακτικό της συνεδρίασης της 29ης Ιουνίου. Προέβλεψε ο Παπανδρέου ρητά το ενδεχόμενο ρήξης και κατέληξε με τη δήλωση ότι για το θέμα των Ενόπλων Δυνάμεων «…θα φτάσω μέχρι παραιτήσεως». Δεν προκύπτει από το Πρακτικό καμία προσπάθεια να τον μεταπείσουν. Αναφέρθηκε στην προοπτική διεξαγωγής εκλογών και στις κυβερνήσεις Παρασκευόπουλου και Κανελλόπουλου. Αποσιώπησε όμως τα Συμβούλια Στέμματος του 1965 και την επίμονη πρόταση του Παπανδρέου για τη διενέργεια εκλογών. Τότε, που δεν είχαν ακόμα μετατεθεί στην Αθήνα τα «αστέρια» του πραξικοπήματος. [Η Καθημερινή, 7/5/2008]

* Ο κ. Αν. Πεπονής είναι πρώην υπουργός.