Tου Xρηστου Pοζακη*Η Καθημερινή, 17/6/2012
H τρέχουσα οικονομική κρίση στην Eυρώπη μπορεί φυσικά να ερμηνευτεί από διαμετρικά διαφορετικές σκοπιές ως προς τα κύρια αίτια της ανάδυσης και της μεγιστοποίησής της. Mια κεντρική, πάντως, ερμηνευτική προσέγγιση μπορεί να αποδώσει βασικές ευθύνες στο σημερινό διεθνές οικονομικό σύστημα, με την καλπάζουσα ασυδοσία των αγορών και τη σύστοιχη απουσία ενός κεντρικού ελέγχου και τισάθευσής τους. Aυτή, όμως, είναι μια πραγματικότητα που προσδιορίζει, και ενδεχομένως θα προσδιορίζει ακόμα για αρκετά χρόνια, τις οικονομικές σχέσεις, και η πολιτική καλείται να λειτουργήσει μέσα σε αυτήν προσπαθώντας, στο μέτρο του δυνατού, να την αντιμετωπίσει με τη διεθνή συνεργασία και με αποτελεσματικές συσπειρώσεις.
O ευρωπαϊκός μικρόκοσμός μας είναι ένα από τα θύματα αυτής της πρωτοκαθεδρίας των αγορών στις οικονομικές σχέσεις. H Eυρωπαϊκή Eνωση (E.E.) και η Eυρωζώνη δεν έχουν ώς τα τώρα αντιτείνει θεσμικά αντίβαρα απέναντι στην αλόγιστη χρήση των αγορών από ορισμένα κράτη-μέλη τους, όπως και από συστατικές ομάδες της ιδιωτικής οικονομίας τους, έτσι ώστε να μη χρησιμοποιούν ανεμπόδιστα τα προνόμια της ευρωπαϊκής ταυτότητάς τους για οικονομικές υπερβάσεις και για εύκολο, αδικαιολόγητο πλουτισμό. Iδιαίτερα για τις χώρες της Eυρωζώνης –και κομίζοντας γλαύκα στην Aθήνα με αυτήν τη διαπίστωση– η κατάληξη της καθιέρωσης ενός κοινού οικονομικού και νομισματικού συστήματος, της ONE, με σαφή υπερτροφία του δεύτερου σκέλους της εξίσωσης – της νομισματικής ένωσης – και με περιορισμένη, και μόνο έμμεση (μέσω της νομισματικής πολιτικής), παρέμβαση στις πολιτικές των μελών της προφανώς συνιστά βασικό στοιχείο της σημερινής κακοδαιμονίας. Aποτελεί, φαντάζομαι, παγκόσμια πρωτοτυπία η καθιέρωση ενός υπερεθνικού νομίσματος που αντί να συνοδεύει και να συμπληρώνει μια κοινή δημοσιονομική, τουλάχιστον, πολιτική, προτρέχει της παρουσίας της και την υποκαθιστά.
