Τρίτη 7 Ιανουαρίου 2014

Ετος-σταθμός το 2014


 
Το 2014 θα είναι μια καλή χρονιά και για την Ελλάδα και για την Ευρώπη. Η Ευρώπη, στην πορεία προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, θα έχει κάνει ένα ακόμη μεγάλο βήμα, αυτό της τραπεζικής ένωσης, με την ανάθεση στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα της εποπτείας των μεγάλων τραπεζών με την ουσιαστική συμβολή και των εθνικών κεντρικών τραπεζών. Η Ελλάδα θα βρίσκεται σε πορεία ανάκαμψης, με τη δημοσιονομική πειθαρχία να διασφαλίζει τη βιωσιμότητα του χρέους της και τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις να δημιουργούν συνθήκες σταθερής απογείωσης της οικονομικής δραστηριότητας στη βάση διεθνώς ανταγωνιστικής παραγωγής και απασχόλησης, που δεν θα εξαρτώνται από ελλείμματα και εξωτερικό δανεισμό αλλά από τις εγγενείς δυνάμεις της σκληρής δουλειάς και της εθνικής αποταμίευσης.

Υστερα από 18 μήνες αρνητικού ρυθμού ανάπτυξης, η ευρωπαϊκή οικονομία φαίνεται να επιστρέφει σταδιακά σε θετική ανάπτυξη. Στην Ελλάδα, έπειτα από μια ύφεση όπου το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν μειώθηκε κατά 23%, το 2014 αναμένεται να παγιωθούν τα χαρακτηριστικά της ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας που είναι ήδη σε εξέλιξη. Η Ελλάδα ήδη εμφανίζει πλεόνασμα στο πρωτογενές δημοσιονομικό ισοζύγιο και στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών με το εξωτερικό. Εχει επίσης αποκατασταθεί η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας, που διαβρώθηκε κατά τη δεκαετία μετά την είσοδο της χώρας στην ευρωζώνη - με απώλεια τότε και της δυνατότητας εκμετάλλευσης των ωφελειών από την ένταξη. Ετσι το 2014 η αναπτυξιακή διαδικασία αναμένεται να ενταθεί, κυρίως λόγω ανάκαμψης των κρατικών και επιχειρηματικών επενδύσεων και της συνέχισης της θετικής επίδρασης των καθαρών εξαγωγών, οδηγώντας την οικονομία σε ρυθμό ανάπτυξης γύρω στο 1%.

Η ευρωπαϊκή οικονομία, αργά αλλά σταθερά, φαίνεται να εξέρχεται από την περιδίνηση την οποία υπέστη εξαιτίας της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής αναταραχής του 2007-2009 και της βαθιάς ύφεσης που ακολούθησε. Η αντιμετώπιση όμως της πολύπλευρης κρίσης είχε ως αποτέλεσμα τη μετατροπή της τραπεζικής κρίσης σε δημοσιονομική. Στην Ελλάδα η δημοσιονομική κρίση έφερε την τραπεζική κρίση, μέσω της βίαιης απομείωσης της αξίας των υποχρεώσεων του Δημοσίου προς τις τράπεζες και της συνακόλουθης ύφεσης που έφερε η επιβολή όρων λιτότητας για τη δημοσιονομική εξυγίανση. Μάλιστα, ο τρόπος που επελέγη για την αναδιάρθρωση του δημοσίου χρέους και η μεγαλύτερη του αναμενομένου ύφεση στην Ελλάδα κατέστησαν αναγκαία τη ριζική ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών για να αντιμετωπίσουν οι τελευταίες την απομείωση της αξίας των ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου και των δανείων στο χαρτοφυλάκιό τους, που, σημειωτέον, έπληξε ασύμμετρα ορισμένες τράπεζες έναντι άλλων.  

Η κρίση δημοσίου χρέους είχε επίσης ως αποτέλεσμα την εξασθένηση της εμπιστοσύνης στις προοπτικές της χώρας και οδήγησε σε μαζική έξοδο καταθέσεων από τη χώρα. Αυτό κατέστησε αναγκαία την προσωρινή κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού των τραπεζών με πόρους από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ώσπου να επανέλθει η ομαλότητα στην ελληνική οικονομία. Παρά την επιστροφή καταθέσεων περίπου €13 δισ. στις εγχώριες τράπεζες μετά τον Ιούνιο του 2013, από συνολική εκροή περίπου €90 δισ. από την αρχή του 2010 ως τα μέσα Ιουνίου 2012, σήμερα η συμπεριφορά των καταθετών εξακολουθεί να επιβαρύνεται από αβεβαιότητες που ακόμη υπάρχουν, ιδιαίτερα μετά την κρίση στην Κύπρο. Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης θα πραγματοποιηθεί σταδιακά στον βαθμό που θα επιβεβαιώνεται η προοπτική ανάκαμψης της οικονομίας και θα συνεχίζεται η ικανοποιητική πορεία της δημοσιονομικής προσαρμογής, εξελίξεις που μπορεί να συμβάλουν και σε ομαλή λειτουργία του πολιτικού συστήματος της χώρας. Η συνεπαγόμενη σταδιακή επιστροφή των καταθέσεων μπορεί τότε να αποτελέσει τον καταλύτη για αποκατάσταση ενός θετικού ρυθμού μεταβολής των τραπεζικών χορηγήσεων με θετικές επιδράσεις στην υγιή ανάκαμψη και ανάπτυξη της οικονομίας.  

Καθώς θα ομαλοποιείται η ελληνική οικονομία, το 2014 θα είναι η πρώτη χρονιά θετικών ρυθμών ανάπτυξης, και οι τράπεζες θα επανέρχονται σε κανονικούς ρυθμούς λειτουργίας, έπειτα από μια περίοδο διόγκωσης των καθυστερήσεων και των επισφαλειών που αναμένεται να αυξάνονται με επιβραδυνόμενο ρυθμό ως το τέλος του νέου έτους. Από τις αρχές του 2015 αναμένεται να σταματήσουν να αυξάνονται τα καθυστερημένα δάνεια. Το τελευταίο θα καταστεί δυνατόν όχι μόνο επειδή ο σχηματισμός νέων καθυστερήσεων θα επιβραδυνθεί σημαντικά αλλά και διότι θα αρχίσει και πάλι η ροή τραπεζικής χρηματοδότησης προς την οικονομία. Η τάση αυτή θα ενταθεί και θα αποκτήσει μονιμότερο χαρακτήρα το 2015, που θα είναι η πρώτη χρονιά θετικής πιστωτικής επέκτασης στην οικονομία. Σημειώνεται ωστόσο ότι, ακόμη και στην περίοδο της μεγάλης κρίσης, οι επιχειρηματικές δανειοδοτήσεις με προοπτική δεν έπαψαν να ικανοποιούνται από τις τράπεζες.

Οι ελληνικές τράπεζες διαθέτουν σήμερα ικανοποιητικά αποθέματα κεφαλαίων και προβλέψεων για να αντιμετωπίσουν τις επισφάλειες, διατηρώντας ταυτόχρονα την κεφαλαιακή τους επάρκεια σε υψηλό επίπεδο. Η ρευστότητά τους όμως συνεχίζει να συναρτάται με την πορεία αποκατάστασης της εμπιστοσύνης. Σε αυτό θα βοηθήσει όχι μόνο η εδραίωση προοπτικών βιώσιμης ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας αλλά και η υπό διαμόρφωση τραπεζική ένωση της Ευρώπης, η οποία θα ενδυναμώσει τη σχέση των ελληνικών τραπεζών με τα ευρωπαϊκά δρώμενα έτσι ώστε η επιρροή των συνθηκών της ελληνικής οικονομίας στη σταθερότητα του ελληνικού τραπεζικού συστήματος να μην είναι πλέον τόσο καθοριστική όσο ήταν στο παρελθόν, και που μας οδήγησε εδώ που μας οδήγησε.

Το 2014 θα είναι ένα έτος-σταθμός, καθώς έχουν ήδη τεθεί τα θεμέλια της δημοσιονομικής και χρηματοοικονομικής σταθερότητας για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Η διαφύλαξη συνθηκών πολιτικής σταθερότητας είναι εκ των ων ουκ άνευ για να μπορέσουμε να δρέψουμε τους καρπούς των προσπαθειών και των θυσιών των Ελλήνων που υπέφεραν τα τελευταία χρόνια τις συνέπειες της μεγαλύτερης οικονομικής κρίσης που έπληξε ποτέ τη χώρα μας. Είναι λοιπόν αναγκαίο και η πολιτική αντιπαράθεση να επικεντρώνεται στο πώς θα χτίσουμε και θα εξασφαλίσουμε την πρόοδο και την ανάπτυξη της χώρας από εδώ και πέρα.

Ο κ. Γιάννης Κωστόπουλος είναι πρόεδρος της Alpha Bank.

Μια λύση πέρα από τη λιτότητα


 
Ολα τα σχέδια διάσωσης για τις χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου στηρίζονται στην υπόθεση ότι με την πολιτική της λιτότητας μέσα σε λίγο χρόνο θα μπορέσουν να βάλουν σε τάξη τα δημοσιονομικά προβλήματά τους. Η πολιτική λιτότητας, μαζί με την εσωτερική υποτίμηση, υποτίθεται ότι θα λύσει αφενός το πρόβλημα χωρών-μελών της ευρωζώνης που έχουν υψηλά επίπεδα δημοσίου χρέους και αφετέρου το πρόβλημα ανταγωνιστικότητας απέναντι σε χώρες που είτε είναι πολύ περισσότερο παραγωγικές ή έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Κανένα σχέδιο διάσωσης όμως δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το ουσιαστικό κεντρικό πρόβλημα - ότι οι χώρες με διαφορετικές δομές στην οικονομία τους μοιράζονται το ίδιο νόμισμα. Δίχως το δικό τους εθνικό νόμισμα ώστε να μπορούν να ξεπεράσουν τις δημοσιονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν μέσω μιας νομισματικής υποτίμησης, οι χώρες αυτές δεν έχουν παρά ελάχιστες βιώσιμες επιλογές - και οι ψηφοφόροι σε Γερμανία, Φινλανδία και Ολλανδία έχουν κουραστεί να πληρώνουν αυτό που παρουσιάζεται σαν έκτακτος λογαριασμός.

Λιγότερη εθνική κυριαρχία για πιο αποτελεσματική Ενωση


  • Η επιδίωξη της Ευρώπης για μια «τελειότερη ένωση»
 
Οι χώρες της ευρωζώνης έχουν εμπλακεί σήμερα σε μια μακροπρόθεσμη διαδικασία θεσμικής μεταρρύθμισης - ορισμένοι όμως αναρωτιούνται πού θα οδηγήσει αυτή. Το προοίμιο της Συνθήκης για την ΕΕ καθιστά ως στόχο της την «όλο και στενότερη ένωση». Σημαίνει αυτό ότι βρισκόμαστε σε μια αδυσώπητη πορεία προς ένα μελλοντικό υπερ-κράτος; Για πολλούς Ευρωπαίους, με διαφορετικές εθνικές ιστορίες και κουλτούρες, αυτό θα ήταν ίσως ένα υπερβολικό βήμα.

Αυτό καθιστά σημαντική την αποσαφήνιση της ατζέντας με την οποία είναι σήμερα αντιμέτωπη η Ευρώπη. Η φράση «όλο και στενότερη ένωση» δεν είναι επαρκής για να την περιγράψει. Κατά την άποψή μου, περιγράφεται καλύτερα από μια φράση που υπάρχει στο Σύνταγμα των ΗΠΑ: την εγκαθίδρυση μιας «τελειότερης ένωσης».

Ευκαιρία για αλλαγή οικονομικού μοντέλου


ΤΟ ΒΗΜΑ:  04/01/2014 


Με βάση τα διδάγματα από την οικονομική κρίση και την κρίση δημόσιου χρέους, το σύστημα διακυβέρνησης στην Ευρώπη έχει βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια, κυρίως με τη δημιουργία μηχανισμών στήριξης χωρών που αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες χρηματοδότησης και την ενίσχυση της εποπτείας και του συντονισμού των δημοσιονομικών και οικονομικών πολιτικών. Αποφασιστικά βήματα έχουν γίνει επίσης προς την κατεύθυνση της δημιουργίας της τραπεζικής ένωσης. Η τελευταία αποτελεί τη σημαντικότερη ίσως θεσμική μεταρρύθμιση στην Ευρωπαϊκή Ενωση μετά τη δημιουργία του ευρώ. Οι προσπάθειες για τη συμπλήρωση της αρχιτεκτονικής της οικονομικής και νομισματικής ένωσης και την οικονομική προσαρμογή στις επί μέρους χώρες-μέλη συνεχίζονται από πιο στέρεη πλέον βάση.

Περισσότερη Ευρώπη και σχέδιο για ανάπτυξη


 
Ο στόχος του ευρωπαϊκού εγχειρήματος, όταν ξεκίνησε τη δεκαετία του 1950, ήταν κυρίως πολιτικός. Να εξαλειφθούν οι αιτίες των πολεμικών αναμετρήσεων μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών με τη βαθμιαία οικοδόμηση της ευρωπαϊκής πολιτικής ομοσπονδίας. Τα κράτη-μέλη ήταν έξι, ένας όμιλος αναπτυγμένων χωρών με πολλές ομοιότητες. Η δυναμική της παγκόσμιας εξέλιξης οδήγησε σε διεύρυνση του ομίλου και σε όλο και στενότερη κοινή δράση. Τα μέλη έγιναν είκοσι οκτώ.  Οι πλούσιοι του Βορρά πρέπει να συζήσουν με τους φτωχούς του Νότου. Οι αναπτυγμένες δημοκρατίες της Δυτικής Ευρώπης με τους κληρονόμους του σοβιετικού αυταρχισμού της Ανατολικής Ευρώπης. Το σχήμα, όπως διαμορφώθηκε μέχρι σήμερα, δεν ανταποκρίνεται πια στις ανάγκες.

Πού πάει η Ευρώπη, πού πάει η Ελλάδα;

ΝΕΕΣ ΕΠΟΧΕΣ: Πού πάει η Ευρώπη, πού πάει η Ελλάδα;


 
Περισσότερη Ευρώπη και σχέδιο για ανάπτυξη

Ευκαιρία για αλλαγή οικονομικού μοντέλου

Λιγότερη εθνική κυριαρχία για πιο αποτελεσματική Ενωση

Μια λύση πέρα από τη λιτότητα

Ετος-σταθμός το 2014

Διέξοδος από την «ευρωσκλήρυνση» και τη λιτότητα

Προέχει η διευθέτηση των «κόκκινων» δανείων

Μια ανηφορική και ελπιδοφόρα αρχή

Γερμανία: Νέα κυβέρνηση, ίδια πολιτική

Οι 4 προκλήσεις για το Νότο της ΕΕ

Γερμανικός προτεσταντισμός και ελληνικός εθνολαϊκισμός

Γαλλία: Ο «μεγάλος ασθενής»

Βρετανία: Να μείνει ή να βγει από την ΕΕ;

To φάντασμα του ευρωσκεπτικισμού

5 σενάρια για την πορεία της Ευρωπαϊκής Ενωσης

Μαρία Δαμανάκη: Περάσαμε τον κάβο, αλλά πάμε με ρυθμό αραμπά...

Ούλριχ Μπεκ: Χρειαζόμαστε έναν υπερεθνικό πατριωτισμό

Πέτερ Μπόφινγκερ: Χρειαζόμαστε τολμηρούς πολιτικούς

Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ: «Η τρόικα πρέπει να καταργηθεί»

Κυριακή 29 Δεκεμβρίου 2013

Πώς οραματιζόμαστε την Ελλάδα του 2021

Ελληνες και ξένοι, άνθρωποι με ειδικό βάρος, δίνουν ο καθένας τη δική του εκδοχή για την εικόνα της χώρας ύστερα από επτά χρόνια 
  • Ηλιας Μαγκλινης, Η Καθημερινή, 29/12/2013
Το 1921, εκατό χρόνια ακριβώς από το ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης, η χώρα βρισκόταν σε μια πολύ κρίσιμη ιστορική καμπή. Για την ακρίβεια, μολονότι προερχόταν από μια ολόκληρη δεκαετία θριάμβων (στρατιωτικών και μη), εξωστρέφειας και ταχέος εκσυγχρονισμού, απείχε ελάχιστο χρόνο από την καταστροφή, η οποία επήλθε, ως γνωστόν, το 1922. Σχεδόν εκατό χρόνια από τότε, και σχεδόν διακόσια από το 1821, η χώρα βιώνει και πάλι μια δύσκολη συνθήκη. Καθώς ανατέλλει το 2014, έχουμε αφήσει πίσω μας την εποχή της ευμάρειας και των επίπλαστων θριάμβων, έννοιες όπως «άνεργος», «απλήρωτος», «άστεγος», «χρέη», «ανέχεια» βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη και παρότι οι αριθμοί στα λογιστικά βιβλία παρηγορούν ορισμένους, στην πραγματική, καθημερινή ζωή η θολούρα και η αβεβαιότητα παραμένουν, η οδύνη και η αγωνία περισσεύουν. Τι πρέπει και τι μπορεί να κάνουμε από δω και πέρα; Απέχουμε επτά μόλις χρόνια από τη συμπλήρωση των διακοσίων ετών από τον χρόνο της Εθνεγερσίας. Πόσο θα έχει αλλάξει τότε η Ελλάδα; Πώς μπορεί να κάνει έστω και μερικά βήματα μπροστά; Επ' αυτού ρωτήσαμε κάποιους ανθρώπους με ειδικό βάρος στον τομέα του ο καθένας, Ελληνες και ξένους, μάχιμους και βετεράνους. Ζητήσαμε να μας δώσουν μια δική τους εκδοχή του πώς φαντάζονται ή πώς θα ήθελαν να είναι η Ελλάδα κατά το σωτήριον έτος 2021. Επτά χρόνια δεν είναι πολλά. Δεν είναι και λίγα όμως προκειμένου να αποτολμήσουμε το βήμα μπροστά. Οχι όμως μόνον η δοκιμαζόμενη κοινωνία αλλά, πρωτίστως, η ελληνική πολιτική τάξη.

ΣXETIKA ΘEMATA

Ορθά οργανωμένη καθολική παιδεία_(...EΛΛAΔA...)
Περισυλλογή, ωρίμανση, αλλαγή νοοτροπίας_(...EΛΛAΔA...)
Σαν μια πελώρια βιβλιοθήκη..._(...EΛΛAΔA...)
Περισσότερη μουσική στην ψυχή μας_(...EΛΛAΔA...)
Πρότυπο καινοτομίας και δημιουργικότητας_(...EΛΛAΔA...)
Υγιέστερη, πιο αποτελεσματική αγορά_(...EΛΛAΔA...)
Με σύστημα e-γειας και πρωτεύουσα τα Κύθηρα_(...EΛΛAΔA...)
Η Ελλάδα δεν θα αλλάξει, αν δεν αλλάξουμε εμείς_(...EΛΛAΔA...)
Οικονομία πιο δίκαιη και πιο εύρωστη_(...EΛΛAΔA...)
Από τη βαθιά παρακμή στη νέα δημιουργία_(...EΛΛAΔA...)