Πέμπτη, 16 Ιουλίου 2009

Η σοσιαλδημοκρατία στην Ευρώπη

  • Του Ηλια Kατσουλη*, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 16/07/2009
  • Aναρωτιέται κανείς γιατί κέρδισε η Δεξιά στις πρόσφατες ευρωεκλογές και γιατί, σε μια εποχή οικονομικής κρίσης την οποία προκάλεσαν κερδοσκόποι τραπεζίτες και καπιταλιστές, το ευρωπαϊκό εκλογικό σώμα γύρισε την πλάτη του στη σοσιαλδημοκρατία, που όχι μόνον δεν ευθύνεται για την κρίση, αλλά θα μπορούσε, εάν οι πολίτες την εμπιστεύονταν, να βρει μια διέξοδο που θα απέβαινε σε όφελος των πολλών.
  • Στα ελληνικά και τα διεθνή μέσα ενημέρωσης το αποτέλεσμα των εκλογών για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διαβάζεται κυρίως μέσα από τη χαμηλή συμμετοχή, τις νίκες των ακροδεξιών και ευρωσκεπτικιστικών κομμάτων και την ήττα της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας. Αν αγνοήσουμε τα δύο πρώτα, τη χαμηλή συμμετοχή και την ενίσχυση των ακροδεξιών κομμάτων, τα οποία έχουμε ξαναζήσει στις ενδιάμεσες εκλογές, τις αποκαλούμενες «δεύτερης τάξης», εκείνο που απομένει να συζητηθεί και, στο μέτρο του δυνατού, να απαντηθεί είναι οι απώλειες των σοσιαλδημοκρατών. Θα επιχειρήσω μια πρώτη απάντηση και θα την επικεντρώσω: στην παγκόσμια οικονομική κρίση, στη μεταναστευτική πολιτική των ευρωπαϊκών κρατών και στο «άξενο και απρόσωπο» της Ε. Ε.
  • Ως προς το πρώτο: η παγκόσμια οικονομική ύφεση, ανεξάρτητα από τις αιτίες της, πλήττει προπάντων τις μεσαίες τάξεις και το σύνολο των εργαζομένων. Πλήττει, δηλαδή, το τμήμα εκείνο του εκλογικού σώματος από το οποίο αντλεί η σοσιαλδημοκρατία. Οσο και εάν φαίνεται εκ πρώτης όψεως περίεργο, σε εποχές οικονομικής κρίσης το εκλογικό σώμα, ακόμη και εκείνα τα μέρη του που θίγονται περισσότερο από την κρίση, προσβλέπει στα συντηρητικά κόμματα τα οποία έχει συνηθίσει να θεωρεί ότι διαχειρίζονται καλύτερα την οικονομία, άρα και τις κρίσεις της. Στους σοσιαλδημοκράτες εμπιστεύεται περισσότερο τη δίκαιη διανομή του πλούτου. Ως προς το δεύτερο: ένα από τα μεγαλύτερα διακυβεύματα του καιρού μας είναι η μετανάστευση. Ούτε οι εθνικές κυβερνήσεις (συντηρητικές, σοσιαλδημοκρατικές ή ό, τι άλλο) ούτε η Ευρωπαϊκή Ενωση έχουν διαμορφώσει μέχρι τώρα μια πειστική μεταναστευτική πολιτική. Το πρόβλημα βαρύνει περισσότερο τους σοσιαλδημοκράτες, οι οποίοι, όντας σε όλη τους την πορεία υπερασπιστές των δικαιωμάτων των καταφρονεμένων, αδυνατούν να καταθέσουν μία πρόταση που θα δικαιώνει την ιστορία τους αλλά συγχρόνως θα καθησυχάζει τους φόβους των πολιτών και της εκλογικής τους πελατείας. Για την αδυναμία τους να το κάνουν αυτό, οι Eυρωπαίοι σοσιαλδημοκράτες πλήρωσαν το μεγαλύτερο τίμημα. Ως προς το τρίτο: ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει πείσει για τις εξουσίες του ούτε η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει πείσει για την ικανότητά της να ανταποκριθεί στις προκλήσεις των καιρών (οικονομική κρίση, μετανάστευση, αγορά εργασίας κ. λπ.). Ιδιαίτερα οι σε μικρά χρονικά διαστήματα συνεχείς διευρύνσεις έχουν κάνει την Ε. Ε. «άμορφη» στα μάτια των πολιτών της. Και ένα άμορφο σώμα δεν έλκει βέβαια το ενδιαφέρον αλλά ούτε και την ψήφο των πολιτών.
  • Εν κατακλείδι: και βέβαια η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία αντιμετωπίζει δυσκολίες στη διαμόρφωση της πολιτικής της ατζέντας. Τέτοιες δυσκολίες αντιμετώπισε επανειλημμένως και στο παρελθόν, αφού είναι το δικό της εκλογικό δυναμικό που κυρίως πλήττεται από τις κρίσεις, τις αλλαγές και τις αναταράξεις που συνοδεύουν την παγκοσμιοποίηση. Στο παρελθόν κατάφερε να επανέλθει. Το ίδιο μπορεί να επιτύχει, υπό προϋποθέσεις, και τώρα.

* Ο κ. Ηλίας Κατσούλης είναι καθηγητής Πολιτικής Κοινωνιολογίας.

1 σχόλιο:

Πρωτοβουλία Διαλόγου για ένα Νέο Ουμανισμό είπε...

MONTHLY REVIEW
ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ
Ανεξάρτητο Σοσιαλιστικό Περιοδικό


Ευρωεκλογές 2009: γενικά συμπεράσματα

του ΚΩΣΤΑ ΛΑΜΠΟΥ
(10/06/2009)

1. Η αποφασιστική πλειοψηφία των Ευρωπαίων πολιτών αρνήθηκε με την αποχή της να νομιμοποιήσει την αντιλαϊκή νεοφιλελεύθερη καπιταλιστική και αμερικανόφιλη Ευρωπαϊκή Ένωση.

2. Η συντηρητική ευρωπαϊκή Δεξιά, ως σύνολο, αποτελεί μία ισχνή μειοψηφία σε σχέση με το σύνολο των Ευρωπαίων πολιτών, αν και παρά τη συρρίκνωση των δυνάμεών της καταφέρνει να διατηρεί την πλειοψηφία της στο ευρωπαϊκό κοινοβούλιο.

3. Η σοσιαλδημοκρατία και η παραδοσιακή Αριστερά δεν μπόρεσαν ούτε και σε συνθήκες καταστροφικής καπιταλιστικής κρίσης να αναδειχθούν σε πλειοψηφία στο ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, σε καλύτερο διαχειριστή του ευρωπαϊκού καπιταλισμού, και πολύ περισσότερο δεν κατάφεραν να αναδειχθούν σε αντικαπιταλιστική εναλλακτική πρόταση και επιλογή.

4. Αυτές οι ευρωεκλογές αποδείχνουν την πλήρη κατάρρευση των θεσμών, των οργάνων και του «οράματος» της συγκεκριμένης καπιταλιστικής–αμερικανόφιλης Ευρωπαϊκής Ένωσης και αναδείχνουν την αναγκαιότητα ενός οράματος για μία άλλη Ευρωπαϊκή Ένωση των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού που θα στηρίζεται στις ανθρωπιστικές αξίες, στις ευρωπαϊκές προοδευτικές αγωνιστικές παραδόσεις και θα οδηγεί την Ευρώπη, και ως παγκόσμιο παράδειγμα την ανθρωπότητα ολόκληρη, σε σύγκρουση με την καπιταλιστική βαρβαρότητα και στην οικοδόμηση ενός καλύτερου κόσμου, ενός κόσμου της ισότητας, της ευημερίας, της ελευθερίας και της Ειρήνης, ενός κόσμου της ανθρωπιάς και του Οικουμενικού Ουμανιστικού Πολιτισμού.

5. Στο βαθμό που οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού θα κατανοούν αυτήν τη νέα πραγματικότητα στον ίδιο βαθμό, θα εγκαταλείπουν τη μοιρολατρία και την αποχή, θα επανέρχονται στην πολιτική, θα απεγκλωβίζονται από τα αστικά δεξιά και ψευδοαριστερά κόμματα του καπιταλιστικού αστικού κοινοβουλευτισμού, θα αυτονομούνται ιδεολογικά, θα αυτοπροσδιορίζονται πολιτικά και θα σφυρηλατούν το δικό τους όραμα για μία προοδευτική, σοσιαλιστική, ουμανιστική Ευρώπη των λαών, θα οικοδομούν τη δική τους νέα ουμανιστική Αριστερά, θα αλλάζουν το συσχετισμό των δυνάμεων, θα καταργούν τον αμερικανισμό και την καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση που οδηγεί στην καπιταλιστική βαρβαρότητα και θα οικοδομούν έναν καλύτερο, έναν ανθρωπινότερο κόσμο, τον κόσμο της ευημερίας, της ανθρωπιάς και της ευτυχίας.

Για την Πρωτοβουλία Διαλόγου για Έναν Νέο Ουμανισμό